Fındık, kestane, Antep fıstığı, ceviz ve bademden ekonomiye 15,9 milyar katkı

Sert kabuklu meyveler, ülkemiz meyveciliğinde özel bir yere sahip. Değer olarak toplam meyve üretiminin yüzde 38,3’ünü, toplam bitkisel üretimin yüzde 13,2’sini karşılayan fındık, kestane, Antep fıstığı, ceviz ve bademde Türkiye, dünya üretiminin yüzde 5,9’unu gerçekleştiriyor.

Sert kabuklu meyveler, ülkemiz meyveciliğinde özel bir yere sahip. Değer olarak toplam meyve üretiminin yüzde 38,3’ünü, toplam bitkisel üretimin yüzde 13,2’sini karşılayan fındık, kestane, Antep fıstığı, ceviz ve bademde Türkiye, dünya üretiminin yüzde 5,9’unu gerçekleştiriyor. Sıralamada ise Çin, ABD ve İran’ın ardından dördüncü konumda bulunuyor. Dünya sert kabuklu meyve üretiminin yüzde 24,6’sını Çin, yüzde 6,9’unu ABD, yüzde 6,2’sini İran karşılıyor.

 

Dünya nüfusunun sadece yüzde 1,1’ini barındırmasına rağmen Türkiye, sert kabuklu meyvelerden fındıkta dünya üretiminin yüzde 63,1’ini, Antep fıstığında yüzde 9,3’ünü, cevizde yüzde 5,2’sini, kestanede yüzde 3,1’ini, bademde yüzde 2,7’sini gerçekleştiriyor. Fındık üretiminde 1’inci, kestane ve Antep fıstığı üretiminde 3’üncü, cevizde 4’üncü, bademde 7’nci sırada bulunuyor. 2015 yılında Türkiye, 9 milyar 709,4 milyon liralık fındık, 2 milyar 555,5 milyon liralık ceviz, 2 milyar 514,2 milyon liralık Antep fıstığı, 585,6 milyon liralık badem, 466 milyon liralık kestane üretti. 5 sert kabuklu üründe toplam üretim, 15 milyar 830,7 milyon lirayı buldu.

 

Sert kabuklu meyveler ihracatında, ABD’nin ardından ikinci olan Türkiye’nin dünya sert kabuklu meyveler ihracatında aldığı pay yüzde 11,1’e ulaşıyor. Badem ihracatındaki büyük rakamlar nedeniyle ABD, sert kabuklu meyve ihracatında yüzde 45,5 payla ilk sırayı alıyor. İkinci olan Türkiye’yi, yüzde 5,7 payla İspanya, yüzde 4,6 payla Avustralya, yüzde 3,9 payla Çin, yüzde 3,4 payla Almanya takip ediyor. İlginç olan sert kabuklu meyve üreticisi olmamasına karşın Almanya, ithal ettiği ürünü katma değer katarak yeniden ihraç etmesiyle, dünya ihracatında 6’ncı sırayı alıyor.

 

Fındık, kestane ve Antep fıstığında net ihracatçı olan Türkiye, badem ve cevizde net ithalatçı olmaktan bir türlü kurtulamıyor. Türkiye, ihracatta fındıkta dünyada 1’inci, kestanede 5’inci, cevizde 7’nci, Antep fıstığında 9’ncu, bademde 29’uncu sırada bulunuyor. 2005-2015 döneminde, toplam ağaç sayısı, bademde yüzde 157,6, cevizde yüzde 94, Antep fıstığında yüzde 12,3, fındıkta yüzde 8,7, kestanede yüzde 0,7 arttı. Aynı dönemde üretimdeki artış, Antep fıstığında yüzde 140, bademde yüzde 77,8, kestanede yüzde 27,5, cevizde yüzde 26,7, fındıkta yüzde 21,9 oldu.

 

Besin değeri yüksek olan sert kabuklu meyvelerde Türkiye, şanslı ülkeler arasında. Badem, kalsiyum ve E vitamini yönünden zengin durumda bulunuyor. Kestane, önemli ölçüde C vitamini ve B6 ihtiva ediyor. Fındık, kalp hastalıkları ve Parkinson’u önlemede önemli bir ürün konumundadır. Antep fıstığı, B6 vitamini içeriyor ve önemli bir potasyum kaynağıdır. Ceviz, Omega3 yönünden oldukça zengin, kalp dostu yağ içeriyor, antioksidan olarak kanseri önlemede etkilidir.

 

Türkiye’nin, sert kabuklu meyvelerin hepsinde üretimi çok daha artırma potansiyeli bulunuyor. Hem fındık hem ceviz hem Antep fıstığı hem kestane hem de bademde dünyada büyük bir ihracat imkanı olduğu görülüyor. Bu ürünler aynı zamanda yüksek fiyatla ihraç edilebilecek ürünler. Katma değer artırmaya da son derece müsaitler. Ham ürüne katma değer katarak 4-5 katı fiyata ihraç edebilmek mümkün.

 

Fındık, ceviz, Antep fıstığı, badem, kestane son derece değerli ürünler. Türkiye’nin çok önemli gelir kaynakları. Bu ürünlerde belli bir fiyat istikrarı sağlanmalı, çiftçi istikrarlı bir gelire kavuşmalıdır. Üreticinin zarar etmesi önlemelidir. Toprak Mahsulleri Ofisi garantörlüğünde üretici birlikleri devreye girmeli, alım yapmalı, piyasayı düzenlemelidir. Ofis, kiraladığı veya inşa ettiği depoları üretici birliklerine tahsis etmelidir. Özellikle dünyanın en kaliteli fındığının üretildiği Doğu Karadeniz bölgesindeki fındık bahçelerimizin yenilenmesi gereklidir. Antep fıstığı tesisleri basınçlı sulama sistemleriyle sulamaya açılmalı ve böylece periyodisitenin şiddetinin azaltılması sağlanmalıdır. Cevizde, bölgelere uygun çeşitler dikilmeli ve yeni çeşitler geliştirilmelidir. Kestane bahçeleri hobi bahçeleri olmaktan çıkarılıp, kapama bahçelere dönüştürmelidir. Rekabet için maliyetleri düşürecek önlemler alınmalıdır. Mevcut dış pazarlar elde tutulmalı, yeni pazarlar bulunmalı, özellikle fındık dünyaya tanıtılmalıdır. Ceviz ve badem üretimine ağırlık verilmeli, ülke net ithalatçı konumundan çıkarılmalıdır.

Önceki yazı
Genel Bağcılık
Sonraki yazı
Rusya pazarında %15 büyüme hedefleniyor

Bizi Takip Edin

E-Bülten

E-Mail Bültenimize Abone Olun Olup Bitenlerden İlk Sizi Haberdar Edelim.

Lütfen geçerli bir e-posta adresi girin.
Menü