Ekim alanı azalmasına rağmen üretimi artan ürün: BUĞDAY

Genellikle kıraç arazide üretimi yapılan buğdayda son 10 yılda önemli miktarda verim artışı yaşanıyor. Son 10 yılda ekim alanlarında görülen yüzde 7,33 azalmaya rağmen üretimde yüzde 13’lük artış söz konusu.

Genellikle kıraç arazide üretimi yapılan buğdayda son 10 yılda önemli miktarda verim artışı yaşanıyor. Son 10 yılda ekim alanlarında görülen yüzde 7,33 azalmaya rağmen üretimde yüzde 13’lük artış söz konusu. Verimdeki artışın en büyük sebeplerinden biri sertifikalı tohum kullanımıdır. Bu dönemde, ekmeklik buğdayda ortalama verim yüzde 18,6, makarnalık buğdayda yüzde 38,8 arttı. 2006 yılında ekmeklik buğdayda dekar başına 237 kilogram olan verim, 2015 yılında 281 kilograma, makarnalık buğdayda 232 kilogram olan verim, 322 kilograma yükseldi. Dekar başına, ekmeklik buğdayda verim 44, makarnalık buğdayda 90 kilogram arttı.

 

Dekar başına toplam buğday verimi 2006-2015 döneminde yüzde 21,6 artışla 236 kilogramdan 287 kilograma çıktı. Bu verim daha da artırılmalıdır. Dünya ortalama buğday verimi dekara 327 kilogramı bulmaktadır. Gelişmiş ülkelerde buğday verimi dekar başına 500 kilogramın altında değil. 2006 yılında 16 milyon 510 bin ton olan ekmeklik buğday üretimi 18 milyon 500 bin tona, 3 milyon 500 bin olan makarnalık buğday üretimi ise 4 milyon 100 bin tona çıktı. Toplam üretim 20 milyon 10 bin tondan, 22 milyon 600 bin tona yükseldi.

 

2006-2015 döneminde ekmeklik buğdayda 54 ilde verim artarken, 25 ilde azaldı. Ekmeklik buğday verimi 2006-2015 döneminde, Tunceli’de yüzde 95,8 artışla 95 kilogramdan 186 kilograma çıktı. Tunceli’yi yüzde 72,6 artışla Kars, yüzde 72,1 artışla Niğde, yüzde 62,6 artışla Mardin, yüzde 58,2 artışla Muş, yüzde 56,8 artışla Çankırı, yüzde 55,2 artışla Sivas, yüzde 52,7 artışla Bayburt, yüzde 51,3 artışla Kahramanmaraş, yüzde 47 artışla Kilis izledi. İller arasında buğday üretiminde ilk 10’da yer alan illerden Konya, 2006-2015 döneminde, verim artışında yüzde 40,7 ile 13’ncü, Diyarbakır yüzde 8 ile 49’ncu, Ankara yüzde 10,9 ile 43’ncü, Şanlıurfa yüzde 15,2 ile 35’nci, Yozgat yüzde 20,9 ile 29’ncu, Mardin yüzde 62,6 ile 4’ncü, Sivas yüzde 55,2 ile 7’nci, Tekirdağ yüzde 19,7 ile 30’uncu, Adana yüzde 9,6 ile 44’ncü, Çorum yüzde 38,8 ile 15’nci oldu. Buna karşın bu dönemde Ordu’da dekar başına verim yüzde 48,5 azalmayla 134 kilogramdan 69 kilograma indi. Bu ili, yüzde 46,1 ile Zonguldak, yüzde 41,9 ile Artvin, yüzde 32,3 ile Bartın ve yüzde 31,2 ile Kütahya takip etti.

 

Ekmeklik buğdayda verim şampiyonu 430 kilogramla İstanbul olduğu. Bu ili 414 kilogramla Hatay, 407’şer kilogramla Gaziantep ve Tekirdağ, 390 kilogramla da Adana izledi. Dekar başına verim Hakkari’de 126, Artvin’de 122, Zonguldak’ta 110, Ardahan’da 109, Ordu’da 69 kilograma kadar indi.

 

2006-2015 döneminde makarnalık buğdayda sadece 7 ilde verim gerilerken, 39 ilde arttı. Ayrıca, 2006’da makarnalık buğday üretmeyen Siirt, makarnalık buğday üretmeye başladı. Makarnalık buğday verimi 2006-2015 döneminde, Manisa’da yüzde 103,6 artışla 138 kilogramdan 281 kilograma, Niğde’de yüzde 103,5 artışla 173 kilogramdan 352 kilograma çıktı. Manisa ve Niğde’yi yüzde 86,4 artışla Kahramanmaraş, yüzde 85 artışla Kayseri, yüzde 66,4 artışla Nevşehir, yüzde 66,3 artışla Kilis, yüzde 61,7 artışla Sivas, yüzde 59,5 artışla Gaziantep, yüzde 56,9 artışla Mardin, yüzde 56,2 artışla Kırşehir izledi. Bu dönemde, Zonguldak’ta makarnalık buğday verimi yüzde 44,2 azalmayla 190 kilogramdan 106 kilograma indi. Zonguldak’ı, yüzde 33,3 gerilemeyle Gümüşhane, yüzde 18,5 gerilemeyle Uşak, yüzde 6,2 gerilemeyle İzmir, yüzde 5,3 gerilemeyle Hatay, yüzde 3,2 gerilemeyle Samsun, yüzde 1,9 gerilemeyle Amasya takip etti.

 

Makarnalık buğdayda verim şampiyonu 574 kilogramla Kahramanmaraş oldu. Bu ili 461 kilogramla Gaziantep, 438 kilogramla Aksaray, 430 kilogramla Mardin, 415 kilogramla Hatay takip etti. Dekar başına verim Amasya’da 205, Uşak’ta 198, Adana’da 196, Zonguldak’ta 106, Gümüşhane’de 90 kilogramı buldu.

 

Buğdayda verimi artırmak için sertifikalı tohumluk kullanımının daha fazla yaygınlaştırılması ve sertifikalı tohum üretiminin artırılması gerekiyor. Yapılan hesaplara göre yıllık 580 bin ton sertifikalı buğday tohumuna ihtiyacımız vardır. 2015 verilerine göre sertifikalı buğday tohum üretimimiz 484 bin tondur ve ihtiyacımızın yüzde 16,55 oranında altındadır. Sertifikalı buğday tohumu açığımız 96 bin tonu bulmaktadır. Ülkemizin tarımsal kuraklık periyoduna girebileceği düşünüldüğünde özellikle kurağa dayanıklı tohum çeşitlerinin üretim ve dağıtımı sağlanmalıdır. Sertifikalı tohumluk kullanımının yaygınlaşması, girdilerin maliyetlerin düşürülmesiyle zamanında ve yeteri kadar kullanılması ve sulama alanlarının aratılmasıyla üretim miktarımızı çok daha üst seviyelere çıkarma şansımız vardır. Verimde yüzde 10’luk artış bile toplam buğday üretimini 2,26 milyon ton artırıyor. Yüzde 20’lik bir artış ve kaliteli buğday üretimi ihracatımız için gerekli hammaddeyi de karşılar. İhracat yapmak için buğday ithal etmek zorunda kalmayız. Verimde daha fazla artış, Türkiye’yi önemli bir buğday ihracatçısı yapar. Buğday ihracatından milyarlarca dolar döviz kazanma imkanı doğar.

 

 

 

Ekmeklik ve durum buğdayında yıllar itibarıyla ülke ortalama verimi şöyle:

 

Ekmeklik Makarnalık
Buğdayda Buğdayda
Verim Verim
Yıl (Kg/Dekar) (Kg/Dekar)
2006 237 232
2007 220 202
2008 233 244
2009 251 285
2010 241 260
2011 267 290
2012 265 277
2013 278 319
2014 240 260
2015 281 322

 

 

Toplam buğday üretiminde ilk 10 sırayı paylaşan illerde ekmeklik ve makarnalık buğdayda dekar başına verim şöyle:

 

Ekmeklik Makarnalık
Buğdayda Buğdayda
Verim Verim
İller (Kg/Dekar) (Kg/Dekar)
Konya 349 369
Diyarbakır 309 308
Ankara 254 275
Şanlıurfa 341 330
Yozgat 243 283
Mardin 374 430
Sivas 253 283
Tekirdağ 407
Adana 390 196
Çorum 286 255

 

 

İller itibarıyla ekmeklik buğday üretimi, 2006 ve 2015 dekar başına verim ve verim artışı şöyle:

 

2006-2015
2015 Dönemi
Buğday Verimdeki
Üretimi 2006 2015 Değişim
İller (Ton) (Kg/Dekar) (Kg/Dekar) (Yüzde)
1 Tunceli 19.415 95 186 95,8
2 Kars 94.801 95 164 72,6
3 Niğde 210.780 183 315 72,1
4 Mardin 360.746 230 374 62,6
5 Muş 232.772 122 193 58,2
6 Çankırı 190.424 169 265 56,8
7 Sivas 742.881 163 253 55,2
8 Bayburt 65.953 150 229 52,7
9 Kahramanmaraş 311.365 191 289 51,3
10 Kilis 48.104 219 322 47,0
11 Erzurum 192.966 116 167 44,0
12 Aksaray 289.016 261 374 43,3
13 Konya 1.696.326 248 349 40,7
14 Bingöl 35.478 200 278 39,0
15 Çorum 536.245 206 286 38,8
16 Kırıkkale 301.905 189 262 38,6
17 Siirt 59.962 190 257 35,3
18 Sinop 32.576 166 221 33,1
19 Gümüşhane 37.265 159 208 30,8
20 Kayseri 373.152 192 250 30,2
21 Manisa 246.093 213 276 29,6
22 Ağrı 153.191 118 151 28,0
23 Adıyaman 241.430 235 295 25,5
24 Kırşehir 268.296 225 282 25,3
25 Malatya 90.799 156 195 25,0
26 Nevşehir 292.953 216 265 22,7
27 Afyon 321.867 230 279 21,3
28 Gaziantep 223.040 336 407 21,1
29 Yozgat 567.850 201 243 20,9
30 Tekirdağ 744.257 340 407 19,7
31 Eskişehir 494.180 229 272 18,8
32 Tokat 342.867 236 279 18,2
33 Giresun 17.533 141 164 16,3
34 Samsun 325.224 260 301 15,8
35 Şanlıurfa 582.722 296 341 15,2
36 Çanakkale 258.504 284 326 14,8
37 İzmir 101.891 279 319 14,3
38 Batman 202.491 251 285 13,5
39 Kırklareli 412.341 306 346 13,1
40 İstanbul 139.989 381 430 12,9
41 Karaman 94.191 213 239 12,2
42 Elazığ 116.006 254 284 11,8
43 Ankara 1.073.493 229 254 10,9
44 Adana 730.298 356 390 9,6
45 Edirne 488.125 325 356 9,5
46 Iğdır 50.742 235 257 9,4
47 Hatay 287.712 379 414 9,2
48 Van 106.083 124 134 8,1
49 Diyarbakır 915.292 286 309 8,0
50 Muğla 102.176 251 266 6,0
51 Uşak 23.377 228 235 3,1
52 Şırnak 132.162 260 264 1,5
53 Burdur 59.164 218 221 1,4
54 Bolu 104.105 219 222 1,4
55 Osmaniye 179.202 340 339 -0,3
56 Mersin 254.867 243 241 -0,8
57 Kocaeli 54.868 247 244 -1,2
58 Kastamonu 97.055 157 155 -1,3
59 Denizli 149.768 332 323 -2,7
60 Hakkari 11.879 130 126 -3,1
61 Amasya 335.736 337 326 -3,3
62 Bursa 193.734 280 270 -3,6
63 Antalya 214.899 251 241 -4,0
64 Bilecik 64.738 217 208 -4,1
65 Bitlis 46.571 138 130 -5,8
66 Sakarya 37.605 235 221 -6,0
67 Erzincan 81.004 221 207 -6,3
68 Karabük 24.344 184 169 -8,2
69 Aydın 75.087 397 361 -9,1
70 Ardahan 5.779 121 109 -9,9
71 Düzce 2.238 266 237 -10,9
72 Yalova 3.506 248 218 -12,1
73 Balıkesir 281.718 296 241 -18,6
74 Isparta 40.689 257 188 -26,8
75 Kütahya 171.431 231 159 -31,2
76 Bartın 17.564 195 132 -32,3
77 Artvin 185 210 122 -41,9
78 Zonguldak 10.396 204 110 -46,1
79 Ordu 2.561 134 69 -48,5
Türkiye 18.500.000 237 281 18,6

 

 

İller itibarıyla makarnalık buğday üretimi, 2006 ve 2015 dekar başına verim ve verim artışı şöyle:

 

2006-2015
2015 Dönemi
Buğday Verimdeki
Üretimi 2006 2015 Değişim
İller (Ton) (Kg/Dekar) (Kg/Dekar) (Yüzde)
1 Manisa 42.030 138 281 103,6
2 Niğde 8.348 173 352 103,5
3 Kahramanmaraş 170.892 308 574 86,4
4 Kayseri 20.355 160 296 85,0
5 Nevşehir 6.110 214 356 66,4
6 Kilis 30.289 208 346 66,3
7 Sivas 9.044 175 283 61,7
8 Gaziantep 128.986 289 461 59,5
9 Mardin 434.499 274 430 56,9
10 Kırşehir 5.923 185 289 56,2
11 Erzincan 6.903 208 324 55,8
12 Yozgat 263.089 183 283 54,6
13 Eskişehir 4.043 240 368 53,3
14 Afyon 162.660 216 324 50,0
15 Konya 857.930 249 369 48,2
16 Sinop 8.624 143 211 47,6
17 Çankırı 56.846 174 249 43,1
18 Burdur 82.669 180 255 41,7
19 Adıyaman 17.176 228 318 39,5
20 Çorum 86.701 183 255 39,3
21 Adana 575 143 196 37,1
22 Aksaray 37.769 325 438 34,8
23 Ankara 77.062 205 275 34,1
24 Malatya 22.525 156 206 32,1
25 Antalya 50.287 231 301 30,3
26 Batman 17.529 233 303 30,0
27 Karaman 169.406 208 264 26,9
28 Elazığ 3.016 258 325 26,0
29 Muğla 975 227 280 23,3
30 Bursa 763 188 220 17,0
31 Mersin 16.580 188 217 15,4
Önceki yazı
SULAMA YATIRIMLARI ve VERİM!
Sonraki yazı
HEXAFERM 400 bin tonluk üretim kapasitesiyle dünyanın en büyüğü olacak

Bizi Takip Edin

E-Bülten

E-Mail Bültenimize Abone Olun Olup Bitenlerden İlk Sizi Haberdar Edelim.

Lütfen geçerli bir e-posta adresi girin.
Menü